Logo

dziennik
 
bip logo

Nasze strony

czworeczka

 

biblio

 

SRzPU

 

skf
 
Procedura Niebieskiej Karty – pomocą dla rodzin dotkniętych przemocą domową
Wpisany przez Administrator
poniedziałek, 01 marca 2010 00:00
„Procedura Niebieskiej Karty – pomocą dla rodzin dotkniętych przemocą domową”

Od l października 1998 roku w policji i pomocy społecznej działa "Niebieska Karta". Jest to procedura interwencji w sprawach przemocy domowej. Ułatwia rozpoznawanie i dokumentowanie takich przypadków i organizowanie pomocy w środowiskach lokalnych.

„Niebieska karta” składa się z dwóch elementów:

Pierwszy tzw. część "A" stanowi formę notatki urzędowej z przeprowadzonej interwencji. Policjant opisuje tam przebieg zdarzenia, ustala jego przyczyny, następstwa oraz świadków, a w oparciu o własne spostrzeżenia i informacje od uczestników zaznacza jakich szkód doznała ofiara. Istotnym elementem tej części karty jest opis miejsca zdarzenia. Na tym etapie realizacji procedury, policjant dokonuje oceny sytuacji dzieci obecnych na miejscu interwencji i zaznacza jakie podjął decyzje "pomocowe" (np. oddanie dziecka pod opiekę osoby spokrewnionej, zatrzymanie sprawcy, przewiezienie go do Izby wytrzeźwień).

Część "A" Niebieskiej karty najczęściej wypełniana jest na miejscu zdarzenia. Na zakończenie interwencji policjant informuje o możliwości przekazania, za wiedzą i zgodą ofiary, jej danych osobowych oraz informacji o sytuacji rodzinnej instytucjom rządowym i organizacjom pozarządowym zajmującym się pomocą. Jest to pierwszy krok aby ofiara przemocy uzyskała wszechstronną i profesjonalną pomoc medyczną, terapeutyczną, psychologiczną, finansową. Jeżeli ofiara przemocy wyraża zgodę na przekazanie jej danych potwierdza to pisemnie.

Karta "A" trafia następnie do właściwego dzielnicowego, który ma obowiązek:
  • niezwłocznego nawiązania / nie później jednak niż w ciągu 7 dni od założenia Niebieskiej Karty/ kontaktu z rodziną w której nastąpiła przemoc w celu bliższego poznania sytuacji i zorientowania się czy i ewentualnie jakiego rodzaju pomoc jest potrzebna,
  • przekazania informacji o sytuacji do instytucji i podmiotów powołanych i zobowiązanych do udzielenia pomocy i wsparcia w celu zainteresowania się sytuacją rodziny,
  • składania systematycznych wizyt - przynajmniej raz w miesiącu - sprawdzających stan bezpieczeństwa domowników i zachowanie sprawcy przemocy w rodzinie,
  • zainteresowania się sytuacją dzieci i podjęcia współpracy w tym zakresie z pedagogami szkolnymi, psychologami, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi,
  • prowadzenia postępowań sprawdzających i przygotowawczych.
Drugi element "Niebieskiej karty", tzw. część "B" zawiera informacje dla ofiar przemocy, czyli katalog przestępstw popełnianych najczęściej wobec osób najbliższych, prawa jakie ma ofiara i aktualne telefony instytucji i organizacji do których można się zgłaszać po pomoc. Karta "B" informuje, że każda osoba wzywająca policję ma prawo do:
  • zapewnienia jej doraźnego bezpieczeństwa
  • policjant może zatrzymać osobę stwarzającą zagrożenie,
  • uzyskania informacji, kto przyjechał na wezwanie - dlatego można i należy zapytać o numer identyfikacyjny policjantów,
  • wykorzystania dokumentacji z interwencji jako dowodów w sprawie karnej przeciw sprawcy przemocy,
  • zgłoszenia interweniujących policjantów na świadków.
Dokumentacja „Niebieskie Karty" służy nie tylko rozpoznaniu przemocy, rejestracji przebiegu zdarzenia i jego skutków oraz zaplanowaniu pomocy, ale jest także wykorzystywana w postępowaniu przygotowawczym wszczynanym wobec sprawcy. Większość spraw z art. 207 (znęcanie sie nad rodziną) nie trafia do wymiaru sprawiedliwości lub jest umarzana z powodu braku dowodów. Każde udokumentowane zdarzenie, nawet jeśli nie pociąga za sobą drastycznych skutków, jest dowodem na ciągłość i powtarzalność przemocy. Wypełnienie przez interweniujących policjantów „Niebieskiej Karty" nie jest jednak równoznaczne ze złożeniem doniesienia o popełnieniu przestępstwa, nie stanowi podstawy do wszczęcia postępowania karnego. W przypadku jednak złożenia zawiadomienia i wszczęcia postępowania może ona zostać wykorzystana jako dowód procesowy. Dokumentacja „Niebieskie Karty", dla policji jest informacją, że w danej rodzinie dochodzi do przemocy domowej.

"Niebieska karta" jest więc bardzo istotnym elementem w walce z przemocą w rodzinie. Dokumentuje sytuację, pokazuje skutki i stanowi ważny dowód w sprawie karnej o znęcanie się. Sprawca przemocy obecnie musi zdawać sobie sprawę, że zastraszanie ofiary, zmuszanie jej do wycofania zeznań nie uchroni go przed odpowiedzialnością. Pozostanie bogaty materiał dowodowy w postaci "Niebieskiej karty".

Program ten opiera się na współdziałaniu ofiar z organami ścigania. Jeżeli ktoś nie chce podjąć działań, z różnych przyczyn, to nikt nie jest mu w stanie pomóc, ponieważ bez szeroko rozumianej współpracy realizacja nawet najlepszego programu jest niemożliwa.

Ofiara ma prawo do traktowania ze szczególną troską i powagą przez organy wymiaru sprawiedliwości i organy ścigania. Postępowanie w sprawie powinno być prowadzone tak, by uwzględniać interesy i stan ofiary. Jej przesłuchania winny być: ograniczone do minimum, prowadzone w sposób kulturalny, wolne od opóźnień, odwołań i zmuszania ofiary do wielokrotnego przeżywania na nowo tragedii jakiej doświadczyła.
(art.30 Konstytucji RP, art. 231 kk).

W przypadku gdy w czynnościach prowadzonych przez funkcjonariuszy uczestniczą dzieci obowiązuje również procedura związana z “Niebieskim Pokojem”. Polega ona na wykorzystaniu do prowadzenia czynności procesowych i poza procesowych z małoletnimi specjalnych pomieszczeń.  Niebieski pokój przeznaczony jest głównie do przesłuchań najmłodszych ofiar lub świadków przemocy fizycznej, psychicznej i seksualnej, a także spotkań dzieci będących w rodzinach zastępczych z ich naturalnymi rodzicami. Wykorzystywany jest także do przeprowadzania terapii rodzin, realizacji spotkań mediacyjnych oraz do pracy z dziećmi nadpobudliwymi. Przytulnie, niemal "po domowemu" urządzone pomieszczenie z dużą ilością kwiatów, zabawek dla dzieci, ma wywierać korzystny wpływ na osoby, które się w nim znajdą. Jest to szczególnie ważne dla najmłodszych ofiar przestępstw, którym trzeba zapewnić maksymalne poczucie bezpieczeństwa podczas przesłuchania. Dziecko w odpowiednich warunkach /kolorowe ściany, czasopisma i książeczki dla dzieci przytulani/ łatwiej i swobodniej formułuje swoje wypowiedzi. Otoczenie takie powoduje zmniejszenie lęku i napięcia u dziecka będącego w trudnej sytuacji psychologicznej i pomaga opowiedzieć o doznanych przez nie krzywdach i zaniedbaniach.

Uruchomienie Niebieskiego Pokoju ma przyczyniać się także do ograniczenia ilości przesłuchań dzieci do minimum (np. przez wykorzystanie przez sądy nagrań video), aby nie narażać ich na ponowne przeżywanie traumatycznych wydarzeń, oraz uniknięcia „zetknięcia się" dziecka ze sprawcą podczas przesłuchania a także stworzenia warunków do: uczestniczenia w przesłuchaniu (dzięki dwóm pomieszczeniom) wszystkich osób zaangażowanych w rozwiązanie sprawy, natychmiastowego uruchomienia działań pomocowych skierowanych do dziecka i rodziny - bieżącego obserwowania przesłuchiwanej ofiary.  

Aby powyższe cele zostały osiągnięte, w ramach tzw. „Niebieskiego Pokoju" powinny funkcjonować dwa pomieszczenia: jedno, przeznaczone do przesłuchań (wyposażone w: stolik z zaokrąglonymi krawędziami, krzesełka - dywanik, zabawki, pluszaki, kolorowe dziecięce czasopisma, malowanki, flamastry, papier do rysowania, rysunki sylwetek obu płci, akwarium, mebelki dziecięce, kolorowe ściany z namalowanymi postaciami z bajek, kamera / skrzętnie ukryta wśród malunków na ścianie/, mikrofony /również ukryte/, drugie zaś – do odsłuchu i obserwacji (posiadające: telewizor do podglądu przesłuchania, sprzęt audio-video służący do  nagrywania i odtwarzania przesłuchań, mikrofon, bezprzewodowa słuchawka         dla zapewnienia  kontaktu  pomiędzy  osobą   prowadzącą   przesłuchanie  a  osobamiobserwującymi je, telefon z liniami wewnętrznymi i wyjściem na miasto. Tak przygotowane pomieszczenia udostępniane są sędziom, prokuratorom, kuratorom sądowym, pracownikom socjalnym, psychologom i innym osobom niezbędnym w trakcie zbierania materiału dowodowego przestępstwa oraz organizowania procesu pomocy dziecku i rodzinie.
„Niebieski pokój", stanowi nie tylko, kolejny element systemu wsparcia rodziny w stanie kryzysu ale także jest potwierdzeniem na to, że policja staje się instytucją coraz bardziej otwartą dla społeczeństwa - pełni nie tylko rolę represyjną, ale i pomocową.

Warto pamiętać, że policjanci nawet przeszkoleni i rozumiejący specyfikę zjawiska przemocy domowej nie występują w roli terapeutów lecz są stróżami i egzekutorami prawa i najczęściej nie mają możliwości rozwiązania problemów ofiary, lecz  zgodnie  z  procedurą  przewidzianą  przez "Niebieskie Karty" przekazują  sprawę   do   najbliższego   ośrodka   pomocy   społecznej,   którego  zadaniem  jest uruchomienie wszechstronnej pomocy dla osób poszkodowanych.
Opracowanie: E. Tubilewicz
 
© 2010 Zespół Szkół nr4 w Krasnymstawie
Wszelkie prawa zastrzeżone
kontakt: administrator strony